Matinee Klassiek Podium Seizoen 2017-2018

JOHANN SEBASTIAN BACH | MUSICUS - LERAAR - COMPONIST - ARRANGEUR

Programma:
Wilhelm Friedemann Bach - Nun komm der Heiden Heiland (koraalbewerking)
Carl Philipp Emanuel Bach - Sonate in F
Johann Sebastian Bach - Prelude en Fuga in C (BWV 547)
Johann Sebastian Bach - Triosonate in Es (BWV 525)
Johann Sebastian Bach - Wachet auf, ruft uns die Stimme (BWV 645) (koraalbewerking)
Antonio Vivaldi - Concerto Estro Armonico in d opus 3 nr. 11 (transcriptie J.S.Bach)

Hans Bach (ca 1520) blijkt de grondlegger te zijn van de Bachdynastie. Zijn zonen, kleinzonen en hun verdere vertakkingen trekken muzikale Bachsporen in Erfurt, Arnstadt en omstreken. Aldus is Johann Sebastian Bach geboren te Eisenach als zoon van Johann Ambrosius Bach. Johann Sebastian Bach is de geniale erfgenaam van een hoog getalenteerde familie die gedurende twee eeuwen de meest voorname muziekcentra in Thüringen in Midden-Duitsland weet te inspireren.

Samen met zijn eerste vrouw en nicht Maria Barbara Bach (1684-1720) krijgt Johann Sebastian Bach meerdere kinderen waaronder de twee oudste  - Wilhelm Friedemann (1710–1784) en Carl Philipp Emanuel (1714-1788) - befaamde musici worden.  Na het overlijden van zijn eerste vrouw volgt een tweede huwelijk met Anna Magdalena Wülcken. Uit dit huwelijk stammen nog twee zonen-musici: Johann Cristoph Friedrich (1732–1795) en Johann Christian (1735-1782), jongste zoon en ook de Milanese of Londense Bach genoemd. Hun muzikale vorming krijgen ze alle vier van hun vader.

Kamiel D'Hooghe, organist van de abdijkerk Grimbergen, bespeelt beide orgels tijdens dit concert.

i.s.m. WAG, met dank aan de Abdij- en Parochiegemeenschap Grimbergen

 

ORGELS ABDIJKERK GRIMBERGEN

Het Forceville-Goynautorgel van de abdijkerk te Grimbergen werd reeds vermeld in een belangrijke bron: Dispositien der merkwaardigste Kerk-orgelen welken in de provincie Friesland, Groningen en elders aangetroffen worden van Nicolaas Knock, Groningen, 1788.

TRANSFORMATIE  

De Brusselse orgelbouwer Jean Emile Kerkhoff doet in 1910 ingrijpende transformatiewerkzaamheden. Het oorspronkelijke ambachtelijk gemaakte muziekinstrument wordt volledig ontmanteld en vervangen door een industrieel geconcipieerd orgel. Daarbij verdwijnen het volledige rugwerk, het voltallige historische pijpwerk, het volledige windwerk evenals de mechanische tractuur en de speeltafel. Een nieuw pneumatisch orgel naar industrieel model wordt geplaatst in een verminkt orgelmeubel. Dit Kerkhofforgel, waarvan het metalen pijpwerk gedurende de volgende jaren door tinpest geleidelijk verpulvert, heeft op 11 juli 1967 zijn laatste klanken uitgeblazen.

TWEE NEUWE KOORORGELS EN EEN GERESTAUREERD HOOFDORGEL

Besluiten en aanbevelingen van het Tweede Vaticaans Concilie sijpelen door. De parochie- en abdijgemeenschap van Grimbergen vervangt grotendeels de latijnse taal door de volkstaal. Latijnse gezangen maken plaats voor nederlandstalige liederen. Hierbij kan de eeuwenoude Lutheraanse muziekpraktijk inspireren. In deze optiek worden achtereenvolgens twee unieke, nieuwe koororgels gemaakt, respectievelijk door orgelhistoricus en orgelbouwer Ghislain Potvlieghe-De Mayer en zoon Joris. Dit gebeurt onder het beleid van toenmalig pastoor Piet Wagenaar, thans ere-prelaat.

Het huidige koororgel, ingehuldigd in 2000,  is het opus 1 van Joris Potvlieghe. Het is een fraai ogend en inspirerend instrument dat links vooraan in het koor is opgesteld. Met zijn Zuid-Nederlandse klankdiversiteit in hoogbarokke stijl is het zeer geschikt voor de verklanking van de Brusselse 17de eeuwse meester A. Vanden Kerckhoven en zijn vele internationale tijdgenoten.  

In 2004 is de veertig jaar durende tocht door de {orgel}woestijn bekroond met de vernieuwde ingebruikname van het gerestaureerde hoofdorgel. De historische orgelkast evoceert terug het oorspronkelijke Forceville-Goynautorgel. Daar verder waardevolle, historische gegevens ontbreken, is vanuit een creatieve benadering een volledig nieuw binnenwerk, een volledig nieuw rugwerk, de volledige mechanische windvoorziening, een nieuwe tractuuraanleg en het volledige pijpwerk geplaatst. Hierbij is rekening gehouden met een regionaal gedifferentieerd orgellandschap dat aansluit bij de grootmeesters van de Nederlands-Duitse orgelbarok.