Het fascinerendste aan dit leven? De dingen die we niet begrijpen. Alleszins, volgens pianist en componist Jef Neve. Voor zijn nieuwe album ‘Mysterium’ ging hij even op de rempedaal staan en besefte wat een cadeau dit leven wel niet is. Uit die filosofische gedachte ontstond een nieuwe plaat. Het werd er een waarin hij terugkeert naar de traditionele jazz. Dat alles doet hij samen met drie saxofonisten, een bassist, trompettist, trombonist en... zonder drummer. We spreken Jef begin maart 2020, nog geen maand nadat hij de laatste noot van zijn nieuwe album inblikte.


Vanwaar de naam ‘Mysterium’?
“Vandaag de dag word je voortdurend met data rond de oren geslagen. Via verschillende kanalen neem je ontzettend veel informatie op. Daardoor word je permanent blootgesteld aan onnoemelijk veel prikkels. Ik verlangde dan ook heel erg naar rust. Ik wilde stil worden en stilstaan bij de dingen die er echt toe doen. Het fascinerendste aan dit leven zijn juist de zaken die we niet begrijpen. Denk maar aan de liefde, aan het heelal. Het niet kunnen begrijpen van de dingen vind ik heel inspirerend. ‘Mysterium’ was aanvankelijk een werktitel, maar naarmate het proces vorderde, werd duidelijk dat dit album ook gewoon ‘Mysterium’ moest gaan heten. Voor mij dekt het volledig de lading.”

 

Waarom willen mensen alles begrijpen?
“Het zit in ons om alles te analyseren, om naar structuren te zoeken in de dingen die we zien en die we voelen. Als mens zijn we altijd op zoek naar antwoorden op de vragen die we ons stellen. Op zich vind ik dat een gezonde houding. Maar tegelijkertijd lijkt het me erg zinvol om je gedachtenstroom af en toe stop te zetten. Je moet niet alles willen begrijpen. Soms moet je aanvaarden dat de dingen zijn zoals ze zijn.”


“Het fascinerendste aan dit leven zijn juist de zaken die we niet begrijpen.”

 

Hoe komt deze filosofie terug in de muziek?
“Vooral in de manier van werken om tot die muziek te komen. Vorig jaar ben ik een paar keer heel bewust op de rempedaal gaan staan. Ik had dat nodig om aan dit nieuw album te beginnen. Zo ben ik twee weken in Dakhla gaan kitesurfen. Ik verbleef er in een heel klein kamp, zonder internet en telefoonbereik. Op zo’n momenten besef je dat je je leven voortdurend voorbij holt. Wanneer je de hele dag met niets anders bezig bent dan de zee komen er spontaan gesprekken op gang. Ik besefte dat het niet vanzelfsprekend is een leven te hebben. Het is een cadeau dat ons werd geschonken. Ik ben gelovig opgevoed, maar zoals de meeste Belgen eerder vanuit een traditie en weinig praktiserend. ‘Verkondigen wij het mysterie van ons geloof’ heb ik wel altijd een mooie gevonden. Je verkondigt namelijk hetgeen je niet begrijpt, maar waar je wel geloof en waarde aan hecht.”

 

Voor je nieuwe plaat werk je met een septet. Hoe ben je tot deze samenstelling gekomen?
“De keuze van musici is voornamelijk voortgekomen uit projecten waar ik de afgelopen jaren mee bezig ben geweest. De Deen Jasper Høiby, oprichter van de muziekgroep Phronesis, verzorgt de bas. Jasper heeft een heel robuuste basklank en een ijzeren timing. Hij kan dus perfect de rol van drums invullen. Ideaal aangezien ik een plaat zonder drums wilde maken. De saxofoonsectie bestaat uit 3 muzikanten. Je hebt Nicolas Kummert, een heel lyrische muzikant. Bruno Van der Haegen, die de traditie van jazz volledig beheerst. En mijn man Andy Dhondt, die uit de klassieke muziekwereld komt. Voor hen kan ik arrangementen maken geïnspireerd op symfonieën van Mozart, maar evengoed kan ik hen vragen heel heftige jazz of bebop te spelen. Dat is erg fijn. De trompet wordt verzorgd door Teus Nobel, een fantastische muzikant die momenteel als een verlengstuk van mijn piano voelt. Wij hebben de laatste jaren veel in duo gespeeld. Toen ik al deze muzikanten bij elkaar had, dacht ik helemaal rond te zijn. Tijdens het schrijven kwam ik er echter achter dat ik nog een instrument nodig had in de lage registers, een bastrombonist zou ideaal zijn. Pieter Kindt vervult deze rol geweldig. Hij heeft een klassieke opleiding genoten en samen hebben we al heel wat opnames in de jazz sfeer gemaakt. Een gezellige bende troubadours dus.”

 

“Ik wilde geen drums, omdat ik elk instrument zijn volledig dynamisch bereik wilde laten behouden: van heel zacht tot triple forte.”

 

Hoe komt deze filosofie terug in de muziek?
“Vooral in de manier van werken om tot die muziek te komen. Vorig jaar ben ik een paar keer heel bewust op de rempedaal gaan staan. Ik had dat nodig om aan dit nieuw album te beginnen. Zo ben ik twee weken in Dakhla gaan kitesurfen. Ik verbleef er in een heel klein kamp, zonder internet en telefoonbereik. Op zo’n momenten besef je dat je je leven voortdurend voorbij holt. Wanneer je de hele dag met niets anders bezig bent dan de zee komen er spontaan gesprekken op gang. Ik besefte dat het niet vanzelfsprekend is een leven te hebben. Het is een cadeau dat ons werd geschonken. Ik ben gelovig opgevoed, maar zoals de meeste Belgen eerder vanuit een traditie en weinig praktiserend. ‘Verkondigen wij het mysterie van ons geloof’ heb ik wel altijd een mooie gevonden. Je verkondigt namelijk hetgeen je niet begrijpt, maar waar je wel geloof en waarde aan hecht.”

 

Voor je nieuwe plaat werk je met een septet. Hoe ben je tot deze samenstelling gekomen?
“De keuze van musici is voornamelijk voortgekomen uit projecten waar ik de afgelopen jaren mee bezig ben geweest. De Deen Jasper Høiby, oprichter van de muziekgroep Phronesis, verzorgt de bas. Jasper heeft een heel robuuste basklank en een ijzeren timing. Hij kan dus perfect de rol van drums invullen. Ideaal aangezien ik een plaat zonder drums wilde maken. De saxofoonsectie bestaat uit 3 muzikanten. Je hebt Nicolas Kummert, een heel lyrische muzikant. Bruno Van der Haegen, die de traditie van jazz volledig beheerst. En mijn man Andy Dhondt, die uit de klassieke muziekwereld komt. Voor hen kan ik arrangementen maken geïnspireerd op symfonieën van Mozart, maar evengoed kan ik hen vragen heel heftige jazz of bebop te spelen. Dat is erg fijn. De trompet wordt verzorgd door Teus Nobel, een fantastische muzikant die momenteel als een verlengstuk van mijn piano voelt. Wij hebben de laatste jaren veel in duo gespeeld. Toen ik al deze muzikanten bij elkaar had, dacht ik helemaal rond te zijn. Tijdens het schrijven kwam ik er echter achter dat ik nog een instrument nodig had in de lage registers, een bastrombonist zou ideaal zijn. Pieter Kindt vervult deze rol geweldig. Hij heeft een klassieke opleiding genoten en samen hebben we al heel wat opnames in de jazz sfeer gemaakt. Een gezellige bende troubadours dus.”

 

Waarom wilde je een plaat zonder drums maken?
“Ik wilde geen drums, omdat ik elk instrument zijn volledig dynamisch bereik wilde laten behouden: van heel zacht tot triple forte. Drum is een fijn instrument, maar je bent altijd verplicht vanaf een bepaald level te beginnen spelen. De andere instrumenten moeten immers hoorbaar zijn tegenover die drums. Daardoor vallen bepaalde nuances makkelijk weg. Vandaar mijn besluit geen drums te gebruiken. Een gewaagde keuze, omdat er weinig voorbeelden zijn van dit soort bezetting. Een leuke uitdaging dus.”

 

Hoe is het creatieproces verlopen?
“Het proces was heel intensief. Na een week in de studio te repeteren, hebben we het repertoire uitgetest tijdens een aantal try-out concerten. Sommige nummers werkten minder goed dan gehoopt, anderen dan weer beter dan verwacht. Door dit te doen, verliepen de opnames in de studio nadien heel organisch. We hebben alle muzikanten in één ruimte gezet, waardoor je echt die specifieke collectieve klank krijgt, die doet denken aan de traditionele manier van jazzopnames maken. Dat maakte die opnames dan ook zo intensief. Als muzikanten zijn we het tegenwoordig niet meer gewoon om allemaal samen voor dé opname te gaan. Dat vergt echt een ander niveau van concentratie; zeker als je weet dat je het niet 30 keer opnieuw kan inspelen. Zo lang houdt de trompettist zijn embouchure niet uit, en wordt het veel te zwaar voor de contrabassist. Daardoor was het een opnameproces dat het moest hebben van de magie van de take zelf, van de magie van de collectieve energie. Dat legt natuurlijk een druk op je ensemble. Ik vond dat heel interessant, maar toegegeven: op het einde van die week was ik kapot.”

 

"Het is een markante, bevreemdende periode, maar ik heb wel het gevoel dat dit voor ons allemaal iets goeds gaat opleveren."


Hoe verschilt dit album van je vorige albums?
“In dit album keer ik terug naar mijn roots. Er zit veel meer jazz in dan in mijn vorig album ‘Spirit Control’. Zo voel ik het alleszins aan. In ‘Mysterium’ heb ik veel vrijheid gegeven aan mijn muzikanten. Daar heb ik erg van genoten, omdat daar bijvoorbeeld prachtige solo’s uit zijn voortgekomen. Misschien is het daardoor ook minder een piano-album. Het is eerder een collectief met grote muzikale persoonlijkheden. In die zin is het dus een album waarop ik meer ruimte maak voor mijn medemuzikanten. Bij mijn vorige album vertrok alles vanuit een vastgelegd arrangement.”

 

Wat staat er nog op jouw planning?
“Zoals bij iedereen, is er door het coronavirus ook in mijn agenda veel plaats vrijgekomen. Concreet ga ik mij nu met een paar compositieopdrachten bezighouden, die normaal gezien later gepland waren. Het rare voordeel aan die quarantaine is dat je je 100 procent kan storten op hetgeen waar je mee bezig bent. Je moet je aandacht niet verdelen over verschillende projecten. Het is een markante, bevreemdende periode, maar ik heb wel het gevoel dat dit voor ons allemaal iets goeds gaat opleveren. Ik voel heel veel solidariteit bij mensen en de goodwill om voor elkaar te zorgen. We zijn wat liever aan het worden voor elkaar en dat was zo hard nodig. Als ik nu terugkijk op de laatste maanden en jaren, merk ik op hoe hard we waren geworden. Je moest keihard roepen om gehoord te worden. Ik hoop dat iedereen nu beseft dat al die dingen niet van belang zijn en dat ons dat heel lang gaat bijblijven als we hieruit komen.”

 

We hadden dit interview met Jef Neve in het voorjaar van 2020. Toen gingen we er nog van uit dat hij in oktober zijn nieuwe album 'Mysterium' zou komen voorstellen in onze schouwburg. Deze tournee werd intussen uitgesteld, in plaats daarvan treedt Jef Neve op 29 oktober 2020 solo aan in Cc Strombeek met de voorstelling Jef Neve speelt met u!