Waar komt dat stukje vlees op ons bord eigenlijk vandaan? Anastassya Savitsky en Dimitri Leue geven jou daar graag samen een antwoord op in hun voorstelling ‘Kalf!’. Met elk hun eigen vertelstijl brengen ze het verhaal van een kalfje. Wat het kalfje allemaal meemaakt - van geboorte tot slachting - vormt de rode draad in dit theaterstuk. Dimitri Leue vertelt ons meer over het maakproces en de bedoeling van deze unieke voorstelling. “We willen niet van iedereen vegetariërs of veganisten maken. We willen gewoon dat mensen nadenken, omdat de verbinding tussen dat stukje vlees en het dier niet meer gemaakt wordt. En dat vind ik echt wel fout.”

 

ZAAM, het gezelschap van Anastassya en Dimitri, durft maatschappelijk relevante onderwerpen aankaarten. “We overdrijven niet. We zijn eigenlijk nog heel lief voor de kinderen. We willen totaal niet choqueren. We willen gewoon een verhaal vertellen over een kalfje, van geboorte tot slachting. Anastassya is met dat idee naar mij gekomen. Ik had er natuurlijk onmiddellijk oren naar, omdat ik in het verleden ook al ecologisch theater heb gemaakt: ‘Don Kyoto’, ‘Tegen de Lamp’, ‘Dodo Klein’, ‘Dodo Groot’ en ‘De Zaak van de Dieren tegen de Mensen’ zijn voorstellingen die ik gemaakt heb en die allemaal rond het thema ecologie draaien. ‘Dodo Klein’ en ‘Dodo Groot’ zijn twee voorstellingen die specifiek over uitstervende dieren gaan. ‘De Zaak van de Dieren tegen de Mensen’ gaat letterlijk over de vraag: waar halen mensen eigenlijk het recht vandaan om andere levende wezens op te eten? In die voorstelling werd de volgende redenering aangehaald: hoe de mensen nu over slavernij denken, zo zullen wij binnen honderd jaar nadenken over dieren opeten.”


“Confronteren is niet hetzelfde als choqueren”


Dromen en realiteit

“De voorstelling ‘Kalf!’ is helemaal niet zo predikend. We vertellen gewoon en nemen niet echt een standpunt in. Je hebt twee personages op het podium: de jongen en het meisje. Ik, de jongen, wil het zeggen zoals het is: hard en confronterend. Maar confronteren is niet hetzelfde als choqueren. En Anastassya heeft de rol van het willen verbloemen, het mooier willen maken dan het is, waardoor je eigenlijk al een filter krijgt over iemand die de waarheid vertelt. Je krijgt dus een voorstelling waarbij sommige kinderen de zaal verlaten en denken dat het goed is afgelopen - de ouders weten sowieso dat het niet goed is afgelopen - en andere kinderen die er wel kapot van zijn en die heel hard beseffen wat er gebeurd is. Het hangt heel erg af van kind tot kind welke kant ze kiezen: mijn kant of de kant van Anastassya. Haar kant is eigenlijk veel leuker om te kiezen, want zij brengt poëzie, sprookjes en dromen. En dromen zijn leuker om te volgen dan de realiteit.”

Modern theater

“Er zit ook veel humor in de voorstelling. Kinderen amuseren zich rot, omdat het met dans, zang en muziek is. Er gebeurt ontzettend veel op het podium. En we gebruiken eigenlijk niet de verhaalstructuur die bij een gebruikelijke voorstelling wordt gevolgd, namelijk beginnen met ‘Er was eens …’ om vervolgens het verhaal te vertellen tot het einde. Het gaat wel in chronologische volgorde van de geboorte tot het slachthuis, maar het is opgebouwd in scènes die altijd iets anders tonen. Het zijn sferen die we tonen. Ik zou durven zeggen dat het een nieuwe vorm van theater is, doordat het met zang en dans is, alle lijnen door elkaar. Ik zou het daarom modern theater noemen.”

“Het is heel leuk om samen te werken met een danseres om op een andere manier na te denken over theater en het gebruiken van een ruimte. Dat is voor mij super interessant, ook met de componisten en muzikant erbij. Het is een geslaagd proces, want het is het derde seizoen dat we de voorstelling ‘Kalf!’ spelen dit jaar. En het feit dat we bij jullie in Cc Strombeek mogen komen spelen, kan me alleen maar blij maken. Want hoe meer kinderen het zien, hoe beter.”


“De bedoeling van deze voorstelling is de bewustwording van wat vlees eigenlijk is en waar dat vandaan komt”


Bewustwording

Met de voorstelling ‘Kalf!’ willen Anastassya en Dimitri het publiek aansporen om na te denken over wat vlees is. “Het is vertrokken vanuit jagen: we jagen op een dier en we eten dat op. Maar dat is mooi, want een jager heeft een band met dat dier. In de landen waar het echt nog zo gebeurt excuseren ze zich zelfs voor het doden van het dier en hebben ze heel veel respect voor dat vlees. Nu hebben we helemaal geen respect voor vlees. We hebben wel al gehoord dat kinderen geen vlees meer willen eten na het zien van de voorstelling, maar dat is niet de bedoeling. De bedoeling van deze voorstelling is de bewustwording van wat vlees eigenlijk is en waar dat vandaan komt. Eigenlijk wordt vlees niet meer geassocieerd met dieren, en dat willen wij opnieuw samenbrengen. Kinderen weten bijvoorbeeld niet waar melk vandaan komt. Dat komt dus wel van koeien die niet in top omstandigheden behandeld worden en die dagelijks liters moeten produceren met kloven op de tepels. Dat laatste vertellen we nu niet in de voorstelling, maar dat is ook wel een realiteit die kinderen niet kennen wanneer ze een glaasje melk drinken.”


“Eigenlijk wordt vlees niet meer geassocieerd met dieren, en dat willen wij opnieuw samenbrengen”


Universele taal

“Het is een realiteit dat er toch steeds meer kinderen in de zaal komen die het Nederlands niet als eerste taal hebben. En dan is het een cadeau om veel muziekstukken te hebben, waardoor je toch iedereen bij de zaak houdt. Anastassya heeft op een gegeven moment gedacht: ‘Ik kan toch niet alleen met dans dit verhaal vertellen?’ Daarom heeft zij mij erbij gehaald om de tekst te schrijven en zo hebben we de voorstelling samen gemaakt. Vanaf het moment dat de tekst geschreven was hebben we beseft dat we elk op onze eigen manier het verhaal vertellen en hebben we voor grote verschillen in de personages gekozen. Dan is dat heel organisch verder ontwikkeld.”

Dimitri benadrukt het belang van humor om een verhaal te vertellen. “Vanuit de dualiteit van de twee spelers die het verhaal brengen ontstaat humor. En uiteraard is humor een middel, zoals ze zeggen: a spoonful of sugar helps the medicine go down. Humor helpt natuurlijk om de boodschap te verpakken. De humor en de conflicten tussen Anastassya en mij enerzijds en de muziek anderzijds is heel aanstekelijk voor de kinderen.”


“Het belangrijkste vinden we dat er een gesprek komt”


Dialoog

“Ik hoop dat een leraar of ouder in gesprek zal gaan met de kinderen over de voorstelling. Het theaterstuk is een aanleiding om te praten over wat we nu eigenlijk eten. En zo kunnen de ouders ook uitleggen waarom ze dat eten, bijvoorbeeld: ‘Wij zoeken wel naar het juiste vlees of koeien die een mooi leven hebben gehad’. Ze kunnen antwoorden wat ze willen, maar het belangrijkste is dat er een gesprek komt. Wanneer de kinderen naar buiten gaan na de voorstelling hoop ik wel dat ze het theaterstuk begrijpen. Maar als ze het niet begrijpen, is de kans natuurlijk groter dat er een gesprek volgt na de voorstelling. En dat is misschien nog beter, want dan kan er nog beargumenteerd en nagedacht worden over oplossingen. Een kind dat zich bewust is geworden van een situatie of geïnteresseerd geworden is vind ik het fijnste. En daarnaast hoop ik dat de kinderen ook geprikkeld worden om naar theater te blijven gaan.”